คู่มือสร้างสรรค์การเยี่ยมเยียนให้มีความหมาย สำหรับผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมและคุณ

: ของขวัญแห่งความทรงจำ

ทำไมการเยี่ยมเยียนจึงสำคัญ และสิ่งที่คุณต้องเตรียมก่อนการมาเยี่ยมผู้ป่วยและครอบครัว

ภาวะการสูญเสียการรู้คิดเล็กน้อย (MCI) และภาวะสมองเสื่อมที่ตามมาไม่ได้เปลี่ยนความต้องการพื้นฐานของผู้ป่วยในการเชื่อมต่อกับผู้อื่น การได้พบปะกับครอบครัวและเพื่อนฝูงยังคงเป็นแหล่งของกำลังใจ ความสบายใจ และการคงความรู้สึกเชื่อมโยงกับโลกภายนอก

อย่างไรก็ตาม ความไม่แน่นอนเกี่ยวกับสิ่งที่คาดหวังได้จากผู้ป่วย อาจทำให้บางคนลังเลที่จะไปเยี่ยม การเตรียมตัวที่ดีจึงเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้การเยี่ยมเยียนมีความหมายและสะดวกสบายสำหรับทุกฝ่าย

1. ก่อนการเยี่ยมเยียน: การวางแผนที่รอบคอบ การวางแผนล่วงหน้าจะช่วยให้การใช้เวลาร่วมกันเกิดประโยชน์สูงสุด:

• กำหนดเวลาที่เหมาะสม: ปรึกษาผู้ดูแลเพื่อหาช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเยี่ยม ผู้ป่วยแต่ละคนไม่เหมือนกัน แต่อาจเป็นช่วงกลางวันซึ่งเป็นเวลาที่ผู้ป่วยยังไม่เหนื่อยล้า กำหนดเวลาการเยี่ยมให้เหมาะสม อย่าอยู่นานเกินไปหากผู้ป่วยแสดงอาการอ่อนเพลีย
• ชวนคนอื่นร่วมเยี่ยม: หากคุณมีเพื่อนหรือสมาชิกในครอบครัวที่สนใจอยากไปเยี่ยม แต่ไม่แน่ใจว่าจะทำอย่างไร หรือลังเลที่จะไป (โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากการวินิจฉัยโรค หรือการย้ายเข้าสู่ศูนย์ดูแลระยะยาว) การชวนพวกเขาไปพร้อมกันจะช่วยลดความกังวลและเพิ่มความมั่นใจในการเข้าสังคมได้ หากไม่สามารถมาได้ ให้สอบถามล่วงหน้าว่าสามารถโทรศัพท์หรือวิดีโอคอลหาผู้ป่วยในช่วงที่คุณเยี่ยมได้หรือไม่
• สอบถามเรื่องสัตว์เลี้ยง: สัตว์เลี้ยงสามารถมอบความสบายใจและความสุขให้กับผู้ป่วยสมองเสื่อมได้ หากคุณต้องการพาไป ควรตรวจสอบกฎของศูนย์ดูแลระยะยาวหรือบ้านพักก่อนเสมอ
• เตรียมของติดไม้ติดมือที่สื่อความหมาย:
  • ภาพถ่าย วิดีโอ หรือจดหมายเก่า: เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังในการเชื่อมต่อความทรงจำและสร้างบทสนทนา
  • ของโปรด: ขนมหวานหรืออาหารที่ผู้ป่วยชื่นชอบ
  • อุปกรณ์ช่วยทำกิจกรรม: อาจพิจารณาซื้ออุปกรณ์อำนวยความสะดวกที่ช่วยให้ผู้ป่วยมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่มีความหมาย เช่น เกมที่คุ้นเคย หรือชุดทำกิจกรรมง่าย ๆ

• ตรวจสอบกิจกรรมพิเศษ: หากเยี่ยมในศูนย์ดูแลระยะยาว ให้สอบถามเจ้าหน้าที่ว่ามีกิจกรรมพิเศษ เช่น งานเลี้ยงตามเทศกาลหรือไม่ หากผู้ป่วยมักจะกังวลเมื่อคุณกำลังจะกลับ ให้วางแผนการจากไปให้สอดคล้องกับกิจกรรมถัดไป เช่น "เดี๋ยวป้าไปทานอาหารเย็นแล้วนะ" การจบการเยี่ยมที่ตรงกับกิจกรรมอื่นจะช่วยเบี่ยงเบนความสนใจของผู้ป่วยได้อย่างเป็นธรรมชาติ

ช่วงเวลาแห่งการเชื่อมโยง – สิ่งที่ควรทำระหว่างการเยี่ยม

2. ระหว่างการเยี่ยมเยียน: ศิลปะของการสื่อสารด้วยความห่วงใย

ขณะที่อาการของโรคดำเนินไป ผู้ป่วยอาจไม่สามารถจดจำคุณได้ การสื่อสารด้วยความเคารพและเอาใจใส่จึงเป็นหัวใจสำคัญของการเยี่ยมที่มีความหมาย:

• แนะนำตัวเองให้ชัดเจน: หากผู้ป่วยดูสับสน ให้แนะนำตัวเองและบอกวัตถุประสงค์ในการมาทันที เช่น "สวัสดีค่ะคุณสมศรี นี่เจนนะคะ วันนี้มาเยี่ยมคุณค่ะ"
• เตรียมพร้อมที่จะรับฟังและเห็นอกเห็นใจ: ผู้ป่วยอาจต้องการแบ่งปันความรู้สึก เปิดใจและเห็นอกเห็นใจต่อสิ่งที่พวกเขาพูด คุณอาจต้องตอบคำถามที่ยากลำบาก เช่น การถามว่าจะได้กลับบ้านเมื่อไหร่ หรือถามถึงคนที่เสียชีวิตไปแล้ว
  • วิธีรับมือกับคำถามยาก: หากไม่แน่ใจว่าจะตอบอย่างไร ให้เปลี่ยนคำถามไปที่สิ่งที่ผู้ป่วยชอบเกี่ยวกับบ้าน หรือขอให้พวกเขาเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับบุคคลที่พวกเขากำลังถามถึง การยอมรับความรู้สึกของพวกเขาและให้ความมั่นใจว่าพวกเขาปลอดภัยและได้รับความรักคือสิ่งสำคัญ
• สร้างสภาพแวดล้อมที่น่ารื่นรมย์: ลดเสียงรบกวนรอบข้าง เช่น ปิดโทรทัศน์ ปิดประตู หรือหน้าต่าง การลดสิ่งรบกวนจะช่วยให้การเยี่ยมสงบ มีสมาธิ และลดความสับสนของผู้ป่วย
• ให้ผู้ป่วยตัดสินใจเลือกกิจกรรม: การกระตุ้นให้ผู้ป่วยตัดสินใจเกี่ยวกับกิจกรรมที่จะทำร่วมกันในวันนั้น จะช่วยเสริมความเป็นอิสระและความภาคภูมิใจในตนเองได้ ข้อควรระวัง: ควรจำกัดทางเลือกให้เหลือเพียงไม่กี่อย่าง เช่น "คุณอยากไปเดินเล่นไหมคะ?"
• ค้นหากิจกรรมร่วมกัน: มุ่งเน้นไปที่พรสวรรค์และความสามารถที่ผู้ป่วยยังหลงเหลืออยู่
  • กิจกรรมที่ผ่อนคลาย: ดูหนังที่ชอบพร้อมขนม ฟังเพลง หรือออกไปรับอากาศบริสุทธิ์
  • กิจกรรมที่ใช้ทักษะ: การต่อภาพจิ๊กซอว์ง่าย ๆ การทำสมุดภาพร่วมกัน หรือเล่นเกมที่คุ้นเคย
• ใช้สิ่งของหรือบุคคลอื่นเพื่อเชื่อมโยง: หากผู้ป่วยไม่สนใจกิจกรรมใด ๆ ในช่วงเวลานั้น ลองนำสิ่งของที่คุณเตรียมมาออกมาใช้ หรือวิดีโอคอลหาเพื่อนหรือญาติที่ตกลงกันไว้
• เปิดโอกาสให้มีช่วงเวลาที่เงียบสงบ: การเงียบสงบในระหว่างการเยี่ยมก็มีความหมาย การสื่อสารไม่ได้มีเพียงแค่คำพูดเท่านั้น
• ย้อนรำลึกและหัวเราะร่วมกัน: นึกถึงประสบการณ์สนุก ๆ ที่เคยเกิดขึ้นร่วมกัน เช่น "ฉันจำได้ว่าตอนที่เรา..." การทำเช่นนี้จะช่วยให้คุณและผู้ป่วยได้เก็บเกี่ยวความสุขในแต่ละช่วงเวลา

การมีส่วนร่วมของเด็ก และเครื่องมือช่วยจำ

3. การมีส่วนร่วมของเด็กและวัยรุ่น

การพาเด็กมาเยี่ยมไม่เพียงแต่เป็นเรื่องสนุกสำหรับทุกคน แต่ยังช่วยรักษาความสัมพันธ์ที่สำคัญไว้ด้วย ใช้เคล็ดลับเหล่านี้เพื่อให้เด็ก ๆ มีส่วนร่วมได้อย่างสบายใจ:

• พูดคุยเรื่องโรคสมองเสื่อม: อธิบายให้เด็กเข้าใจว่าภาวะสมองเสื่อมคืออะไรและจะเกิดอะไรขึ้นบ้าง รับฟังความรู้สึกและความกังวลของเด็ก
• แนะนำการปฏิบัติตัว: อธิบายให้เด็กพูดจาชัดเจน หลีกเลี่ยงการโต้เถียง และสามารถขอความช่วยเหลือจากคุณได้ตลอดเวลา
• เตรียมกิจกรรมสำหรับทำร่วมกัน: นำกิจกรรมที่ไม่ต้องใช้เสียงมากมาทำร่วมกับผู้ป่วย เช่น ต่อจิ๊กซอว์ง่าย ๆ หรือวาดรูประบายสี
• ให้เด็กมอบของที่ทำเอง: ให้เด็กมอบสิ่งของที่พวกเขาทำขึ้นเอง เช่น รูปวาด หรือคุกกี้โฮมเมด ให้กับผู้ป่วย

4. "สมุดบันทึกเยี่ยม" (The Visitor Guest Book): เครื่องมือสื่อสารสำคัญ

ผู้ป่วยสมองเสื่อมมักมีผู้คนมากมายเข้ามาเกี่ยวข้องในชีวิตประจำวัน ซึ่งทำให้ยากต่อการจดจำว่าใครมาทำอะไรให้บ้าง สมุดบันทึกเยี่ยม เป็นเครื่องมือที่ยอดเยี่ยมในการช่วยให้ผู้ป่วยและผู้ดูแลสามารถทบทวนกิจกรรมที่เกิดขึ้นได้

ทำไมถึงควรมีสมุดบันทึกเยี่ยม:

• เป็นเครื่องเตือนใจว่าใครมาเยี่ยมที่บ้าน
• เป็นหัวข้อเริ่มต้นในการสนทนาสำหรับผู้เยี่ยมเยียนคนอื่น ๆ
• ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถย้อนรำลึกถึงกิจกรรมที่เคยเกิดขึ้น
• สิ่งที่ควรบันทึกในสมุด: ผู้ดูแลควรซื้อสมุดบันทึกง่าย ๆ และวางไว้ในจุดที่ผู้มาเยี่ยมเห็นได้ง่าย (เช่น ใกล้ประตูหน้า) สิ่งที่ควรบันทึกทุกครั้ง ได้แก่:
  • วันที่เข้าเยี่ยม
  • ชื่อผู้มาเยี่ยม
  • กิจกรรมที่ผู้มาเยี่ยมและผู้ป่วยใช้เวลาร่วมกัน
  • ระบุเวลาที่ผู้มาเยี่ยมจะกลับมาอีกครั้ง (พยายามระบุให้ชัดเจนที่สุด)

คุณอาจเพิ่มรูปภาพ ความปรารถนาของผู้ป่วย หรือภาพวาดเพื่อเน้นความรู้สึกและรายละเอียดในการเยี่ยมชมลงในสมุดบันทึกได้ หากผู้ป่วยอยู่ในศูนย์ดูแลระยะยาว ควรสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนว่าสามารถวางสมุดบันทึกไว้ในห้องได้หรือไม่

ที่มาของข้อมูล: Making visits meaningful | Alzheimer Society of Canada (https://alzheimer.ca/en/help-support/i-have-friend-or-family-member-who-lives-dementia/making-meaningful-visits)